Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (Sustainable Development Goals) Nedir?

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SKH), 2015 yılında tüm Birleşmiş Milletler (BM) üyeleri tarafından kabul edilen ve 2030 yılına kadar ulaşılması hedeflenen küresel kalkınma amaçlarıdır. Bu hedefler (Sustainable Development Goals), dünyanın en büyük sorunlarına çözüm bulmayı amaçlayan 17 ana başlık ve 169 alt hedeften oluşur.

Merkezine sürdürülebilirliği yerleştiren SKH, kalkınmanın çevresel, sosyal ve ekonomik anlamda bir bütün olduğunu vurgular. Sosyal eşitlikler, çevresel sürdürülebilirlik ve ekonomik büyüme arasındaki bağlantıyı sağlamak için geliştirilmiş bir çerçevedir. Sağlıklı ve temiz bir gezegende herkesin haklarını ve refahını güvence altına alma amacıyla evrensel bir çağrı olarak kabul edilmektedir.

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SKH) Tarihçesi

Sürdürülebilir kalkınmanın temelleri 1972 yılında İsveç’te düzenlenen “İnsan Çevresi Konferansı” ile atıldı. Ekonomik kalkınma ile çevreyi koruma arasındaki ilişki ilk defa bu konferans ile alındı.

BM tarafından 1983 yılında Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu (Yeni adıyla Brundtland Komisyonu) kuruldu. Komisyon tarafından 1987 yılında “Ortak Geleceğimiz” raporu hazırlandı. Bu rapor sayesinde “sürdürülebilir kalkınma” kavramı uluslararası alanda popülerlik kazandı. Bu kavram, “gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılama yeteneğini tehlikeye atmadan, mevcut neslin ihtiyaçlarının karşılanması” olarak tanımlandı.

1992 yılında Rio de Janeiro kentinde düzenlenen BM Çevre ve Kalkınma Konferansı’nda, sürdürülebilir kalkınma daha geniş bir bağlama taşındı. Sürdürülebilir kalkınma ilkelerinin vurgulandığı “Gündem 21” isimli eylem planı kabul edildi.

2000 yılında BM tarafından SKH’nin temeli olan Milenyum Kalkınma Hedefleri (MDG) belirlendi. MDG, sekiz madde içeriyordu ve 2015 yılına kadar geçerliydi. 25-27 Eylül 2015 tarihinde New York’ta, 193 ülkenin katılımıyla gerçekleştirilen BM Genel Kurulu’nda “2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri” kabul edildi.

17 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi

1. Yoksulluğa Son

Yoksulluk sınırının altında yaşayan nüfus oranının yüksek olduğu bölgelerde, özellikle yoksul ve savunmasızlar olmak üzere tüm insanların ekonomik kaynaklara erişmede eşit haklara sahip olmalarını amaçlar. Küresel olarak aşırı yoksulluğun ortadan kaldırılması hedeflenmektedir.

2. Açlığa Son

Açlığı sona erdirmeyi, gıda güvenliğini sağlamayı, gıda erişimini iyileştirmeyi, sürdürülebilir tarımın yaygınlaşmasını amaçlar.

3. Sağlık ve Kaliteli Yaşam

Sağlık hizmetlerine erişimin arttırılması, hastalıkların önlenmesi ve toplum genelinde sağlıklı yaşam koşullarının sağlanmasına odaklanır. Herkesin her yaşta sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmesi hedeflenir.

4. Nitelikli Eğitim

Kapsayıcı, eşit ve kaliteli eğitime erişimin herkes için sağlanması ve herkese yaşam boyu öğrenme şansının sunulmasını amaçlar.

5. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği

Kadınlar ve kız çocukların için her türlü eşitsizliğin ortadan kaldırılması ve tam eşitliğin sağlanmasının sürdürülebilir kalkınma için kaçınılmaz olduğunu savunur.

6. Temiz Su ve Sanitasyon

Herkesin temiz içme suyuna ve hijyen koşullarına erişebilmesini ve su kaynaklarını sürdürülebilir şekilde yönetmeyi hedefler.

7. Erişilebilir ve Temiz Enerji

Sürdürülebilir ve temiz enerjiye herkesin uygun fiyatlı şekilde erişebilmesini amaçlar. Enerji erişiminin artırılmasını, enerji verimliliğinin iyileştirilmesini ve yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılmasını teşvik eder.

8. İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme

İnsana yakışan iş fırsatlarının çoğaltılması, sürdürülebilir ekonomik gelişmenin desteklenmesi ve herkes için kapsamlı ve verimli istihdam imkanlarının yaratılması hedeflenir.

9. Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı

Ekonomik büyüme ve toplumsal refah için altyapıların önemini vurgulayarak teknolojik gelişmeleri destekler. Kapsayıcı ve sürdürülebilir sanayileşmeyi ve güçlü altyapıların inşa edilmesini hedefler.

10. Eşitsizliklerin Azaltılması

Gelir, cinsiyet ve engellilik durumları gibi eşitsizliklerin ülkeler içinde ve ülkeler arasında azaltılmasını hedefler. Ekonomik, sosyal ve politik sistemlerin daha kapsayıcı ve adil olmasını teşvik eder.

11. Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar

Yaşam alanlarının kalitesini artırmayı ve kentsel sorunları çözmeyi hedefler. Şehirlerin herkes için erişilebilir, güvenli ve çevre dostu olacak şekilde geliştirilmesini teşvik eder.

12. Sorumlu Üretim ve Tüketim

Mevcut kaynakların daha verimli ve sorumlu kullanılmasını, çevreye zarar vermeyen üretim ve tüketim süreçlerinin yaygınlaşmasını teşvik eder.

13. İklim Eylemi

Karbon salınımının azaltılmasını, iklim değişikliğine ve küresel sıcaklık artışına yönelik tedbirlerin alınmasını amaçlar.

14. Sudaki Yaşam

Deniz ekosisteminin korunmasını, deniz kirliliğinin azaltılmasını ve deniz kaynaklarının sürdürülebilir şekilde yönetilmesini hedefler.

16. Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar

Adalete erişimin herkes için sağlanmasını, kapsayıcı toplumsal kurumların güçlendirilmesini, barış ve güvenliğin sağlanmasını teşvik eder.

17. Amaçlar için Ortaklıklar

Sürdürülebilir kalkınma için uluslararası iş birliklerinin ve küresel ortaklıkların arttırılmasını ve geliştirilmesini hedefler.

SKH, yoksulluk, açlık, sağlık, eğitim, eşitlik, su ve enerji gibi temel konularda ilerlemeyi sağlamak için kapsamlı bir çerçeve sunar. Uluslararası iş birliği ve güçlü ortaklıklar ile desteklenen bu hedefler, sürdürülebilir bir geleceğe ulaşmak için dünya genelinde ortak çabaların önemini vurgular.

Sosyal Medyada Biz